Հարավային դպրոց-պարտեզի 2-4 տարեկանները պատրաստվում են զատիկին։Իրենց փոքրիկ թաթիկներով պատրաստեցին գունագեղ կախազարդեր։

Ծառզարդարը հայոց հնագույն տոներից է՝ գուցե ամենաուրախը, զվարճանքով, կատակներով, ծիսական հարուստ արարողություններով և հավատալիքներով: Ծառզարդարի պատարագին եկեղեցում երգել են կարկաչաներ շրխկացրել, բակերում, այգիներում, անտառում շա՜տ խաղացել են, ճոճքեր են կապել ու ճոճվել, խնոցի են հարել:

Ծես է եղել՝ Ծաղկազարդ, Ծառզարդար կամ Ծառազարդ: Ծառզարդարը կապված է գարնան գալու, բնության վերակենդանանալու հետ: Ծառզարդարի ծառի ճյուղերին պտուղներ են կախել, որը գարնան գալուստի հետ է կապված. «Զի ահա ձմեռն անց, անձրեւք անցին եւ գնացեալ մեկնեցան, ծաղիկք երեւեցան յերկրի մերում…»:

Ծաղկազարդը նաև երիտասարդության տոն է: Աղջիկներն ու տղաները հագնում էին իրենց ամենագեղեցիկ զգեստները, աղջիկները եղունգները հինա էին դնում: Ծաղկազարդի օրերին եկեղեցում օրհնված ծառի ոստերը տուն էին բերում, խնամքով պահում որպես հմայություն։ Այդ ավանդույթը ժողովրդի մոտ պահվել է մինչև մեր օրերը։ Այն մինչև օրս էլ Հայ Առաքելական եկեղեցին տոնում է Զատիկին (Սուրբ Հարությանը) նախորդող կիրակի օրը: Տոնը խորհրդանշում է Քրիստոսի մուտքը Երուսաղեմ:

Ծաղկազարդի նախօրեին` շաբաթ օրը, կատարվում է Ծաղկազարդի նախատոնակը, բացվում է խորանի վարագույրը, որը փակվել էր Մեծ պասին:

Հյաջորդ օրը` ժամերգությունից հետո բաց վարագույրով Սուրբ Պատարագ է մատուցվում:Այդ օրը նաև մանուկօրհնեքի օր է եղել: Չխոսող երեխաներին այդ օրն անպայման եկեղեցի են տարել՝ հավատալով, որ այդ օրը կբացվի նաև երեխայի լեզուն:

Այս տարի Ծառզարդարը ապրիլ 14-ին է: Դրան հաջորդում է Զատիկը:

Շաբաթվա ամեն օրն իր անունն ու խորհուրդն ունի:

Ծառզարդարը ուսումնական նախագիծ՝

Բնագիտական գործունեություն՝

• Առավոտյան 8:45-9:00 սաների դիմավորում
• 9:00-9:30 Տոնի բոլոր օրերին բակն են մաքրում, ծառերի տակ փոսեր են փորում, մեծերի հետ ծառերն են էտում, ծաղիկ տնկում, եթե ծառ տնկելը դեռ վաղ է լինում, փոսեր են փորում, նախապատրաստվում են ծառատունկի, դդումների և մյուս սածիլների տեղն են նախապատրաստում:
• Խոշորացույցով, մանրադիտակով ուսումնասիրում են ծառերի կեղևը, բողղբոջները, համեմատում են, նկարագրում, պատմում են իրենց տեսածի, իմացածի մասին:
• Բնագիտական հետաքրքիր տեղեկություններ են հավաքում ծառերի, անտառների մասին:
• Բնագիտական փորձեր են կատարում, նկարագրում են փորձը:
• Թաղարներ են ստեղծում:
• Ածիկացան. Զատիկից 20-25 օր առաջ ափսեների կամ սկուտեղների մեջ բամբակ են փռում, լավ թրջում են, վրան ցորեն, գարի, ոսպ կամ այլ հատիկ են ցանում: Բամբակը միշտ թաց պիտի լինի: Մինչև Զատիկ ածիկը ծլում է: Երեխաները հետևում են ածիկի աճին:Ցանում են նաև եփած ցորեն, քարեր: Դիտարկելով համոզվում են, որ եփած ցորենն ու քարերը չեն ծլում: Քննարկում են, թե ինչու դրանք չծլեցին, պատկերացում են կազմում անկենդան և մեռած բնության մասին:
• Ձվի հետ կապված փորձեր:

Տեխնոլոգիա

• Շրխկաններ, աղմկող` զնգզնգացող, շրխկացող խաղալիք-գործիքներ են պատրաստում` շշերի, մետաղյա փոքրիկ տարաների մեջ ավազ, կոճակներ, ուլունքներ, քարեր և «աղմկող» այլ մանրուք լցնելով :
• Նուրի, Ակլատիզ, Ուտիս սատի տիկնիկներ ենք պատրաստում:
• Ծիսական ծառն ենք զարդարում չրերով, քաղցրավենիքով…:
• Զատկածառ. Տոնից 15-20 օր առաջ ծառի էտած ճյուղ են բերում խմբասենյակ, զարդարում իրենց նախշած ձվերով, պատրաստած կերպարներով:
• Ձուդատարկոցի.գնումներից հետո դատարկում ենք ձվերը և գունավոր թելերով զարդարում դատարկված ձվերը. պատասխանատու`ծնող
• Զատկական օրացույց

Ռադիո Բլբլան

• Նկարներ, լուսանկարներ, տեղեկություններ, մեկնաբանություններ, ռադիոլուրեր, հարցումներ, ուսումնասիրություններ՝ ինչ գիտեն վերապատրաստվողները Ծաղկազարդի-Զատիկի մասին, նշե՞լ են, ինչպես են նշել:
• Ռադիո. Զրույցներ Ակլատիզ պապիկի հետ
• Ռադիո. Զատկական ասիկներ -հանելուկներ

Ծիսական օրեր, ծիսական եռուզեռ

Ծեսին նախորդող կիրակի օրը :Ծնողներից մի քանիսը դաստիարակի և երեխաների հետ կազմակերպում են նախորդ երկու շաբաթվա ընթացքում երեխաների ստեղծած գործերի ցուցահանդեսը, գնում են եկեղեցի` ուռենու ճյուղերն օրհնելու:

Ծառզարդարի և Զատկական կերակուրների բաղադրատոմսեր

1. Առավոտյան խումբ են բերում ուռենու ճյուղերը, մոմեր, ձվեր, սիսեռ, չամիչ, շաքարի մանրուք, հալվա, փոխինդով պատրաստած հետաքրքիր ուտեստներ:
2. Խոհանոցում պատրաստում են հատիկը: Լցնում են մեծ թասի մեջ և դնում սեղանին: Սովորաբար 7 տեսակի հատիկ են եփել, որի ուտելը պարտադիր է. դա հաջողության, բերքի, պտղաբերության հատիկ է:
3. Ծաղկազարդի նախօրեին աղջիկները դաշտ ու անտառ էին գնում կանաչի հավաքելու: Տոնին անպայման պետք է նոր դուրս եկած կանաչեղեն ուտեին:(Բանջարեղենի կրպակից գնումներ անելուց հետո կհամտեսենք)

Ծեսի ասիկներ և ոտանավորներ .Պատրաստում ենք զատկական տաղավար-բեմ

• Բարի լույսի զանգեր զարկին,

Զնգզնգալեն անուշ-անուշ,

Լույսը բացվեց մեր աշխարհքին:

Ճղճղալեն անուշ-անուշ:

• Վերցնում են ուռենու ճյուղերն ու միմյանց մեջքին թեթև խփելով` ասում.

Մեջքը տեղը, կամքը տեղը,

Քամու տեղ, սրտի դեղ:

• Ծաղկազարդը եկե՜լ է:

Եկե~լ է, եկե~լ է:

Նուրի-նուրին եկե՜լ է:

Եկե~լ է, եկե~լ է:

Նուրի-նուրի, ի՞նչ կուզես:

Կթան կովից եղ կուզեմ,

Չալ հավից հավկիթ կուզեմ,

Երկնքից ամպեր կուզեմ,

Ամպերից անձրև կուզեմ:

Որ մեր ուզած տա մեզի,

Անձրև իջնի վեր ձեզի:

• Հուռին գնաց բանջարի

Բանջար չեղավ, խոտ եղավ,

Խոտի տակին ծիտ եղավ,

Ծլվլալեն դուրս թռավ,

Ծիտը թռավ գերանին,

Կանաչ խոտը բերանին:

• Զատկեզատի~կ է, նավակատի~կ է, չամչեհատի~կ է:
• Կարմիր ձու տուր, կարմիր օր տամ:

Մարիամ խաթուն

• Մարիամ խաթուն, Մարիամ խաթուն,
• Իջի մեր տուն, իջի մեր տուն,
• Ես քեզ կտամ նուշի կթուն:
• — Զատիկ, զատիկ, նավակատիկ, արի նստի մեր տան մոտիկ

Ակլատիզ

• Տի~զ- տի~զ, Ակլատիզ,
• Մազդ բիզ-բիզ, Ակլատիզ,
• Պասը գնաց, Զատիկն եկավ,
• Այծն էլ խոտը կերել է
• _Ակլատիզը փետելով
• Զատիկը շուտ չես բերի:

Ծիսական երգեր և պարեր

• Եկեք ծեծենք,
• Կարկաչա~, կարկաչա
• Զարկ, բոլոճիկ
• Խնկի ծառ
• Գնացեք, տեսեք
• Ա՜խ գարուն է
• Հինգ էծ ունեմ ուլերով
• Թամզարա
• Յարխուշտա-ըմբշամարտ

Խաղեր

1. .Բակային – զատկական խաղերի շարք
2. Աքլորակռի~վ. գոմշակռի~վ:
3. Քարկտիկ
4. Ուսումնական նյութ Զատկական ասույթներ, շուտասելուկներ, հանելուկներ
5. Զատկական ձվախաղեր
6. Խաղողը հասել ա, հասմսել ա

Զատկական հանելուկներ

Ուլուլիկ, պուլուլիկ,

Մեջը դեղին ուլունք:

Տուն ունեմ, դուռ չունի,

Դուրսն արծաթ, մեջը ոսկի:

Այսօր կլոր մարմար քար,

Վաղը թռչի վեր ու վար:

Զատկեզատի~կ է, նավակատի~կ է, չամչեհատի~կ է:

Ունեցողի համար ամեն օր Զատիկ է:

Կարմիր ձու տուր, կարմիր օր տամ:

Զատիկն առանց ձվի չի լինի:

Հավը կուտե հատիկ-հատիկ, ծով ձմեռեն կելնի Զատիկ:

Ակլատիզը փետելով զատիկը շուտ չես բերի:

https://youtu.be/VDu8M0U7lPU