Ողջույն, ես Սոնա Նակաշյանն եմ՝ հարավային դպրոց- պարտեզի դատիարակչուհի:

Այսօր կզրուցենք «անցանկապատ կրթության» մասին մեր սան Արփիի մայր Արմինե Եղյանի հետ:

-Բարև ձեզ, Արմինե ջան, ի՞նչ է անցանկապատ կրթությունը:

— Ես Արմինե Եղյանն եմ՝ Էվոյան Արփիի մայրը, նա հաճախում է՝ Հարավային դպրոց-պարտեզի նախակրթարան: «Անցանկապատ կրթությունը», ըստ իս, սովորողներին տալիս է՝ ազատության և շփվելու հնարավորություն ոչ միայն դպրոցի ներսում, այլ նաև դպրոցից դուրս: Եվ ինձ թվում է եկել է ժամանակը, որպեսզի մենք հրաժարվենք տասնամյակներ շարունակ մեզ մատուցված այն կարծրատիպից, որ դպրոցը պետք է լինի մեկուսացված, դպրոցը պետք լինի ցանկապատի մեջ, որովհետև պաշտպանվում է հասարակությունից, շրջակա միջավայրից: Ես գտնում եմ, որ եթե անվտանգություն ապահովվի, ապա պետք է դպրոցները, պարտեզները բաց լինեն և ինձ թվում է դա ավելի դրական արդյունք կտա, քան լինել մեկուսացված վիճակում:

-Ի՞նչ կարծիք ունեք անցանկապատ դպրոցի մասին: Ի՞նչ է տալիս դա սովորողին:

-Տալիս է ազատ շփվելու, հաբերություններ հաստատելու և ինչու չէ՝ չվախենալ, այսպես, թե այնպես, երեխան պետք է գիտակցի սահմանը, որը պետք է անցնի և որը վտանգավոր է, որը վտանգավոր չէ: Եվ եթե փոքրուց դա տեսնում և հասկանում է, արդեն հետագայում նույնպես նրան հնարավորություն կտա տարբերելու շատ լուրջ խնդիրներ:

-Իսկ ի՞նչ եք կարծում, կրթահամալիրում, ազատ միջավայրում իրենց ինչպե՞ս են զգում մեր սաները, սովորողները:

-Այստեղ զգացվում է, որ երեխաները ունեն այդ ազատության հնարավորությունը, տարածքի տարածության մեջ կողմնորոշվելու և բավականին դրական արդյունք է տալիս, ինձ թվում է, որ երեխան հենց պարտեզ հասակից պետք է կարողանա տարբերի՝ վտանգի և ոչ վտանգի կարևորությունը:

— Բնակավայր, կրթություն առանց ճաղերի՞, թե՞ ճաղերով եք պատկերացնում, ինչպիս՞ին է ձեր մոտեցումը այս հարցի շուրջ:

— Չէ, բնականաբար ես դեմ եմ ճաղերին, կողմ եմ առանց ճաղերի հասկացողությանը, եթե իհարկե անվտանգության պահը ապահովում է:

-Արփին հաճախում է Հարավային դպրոց-պարտեզ և դուք տեսնում եք՝ ինչքան բաց միջավայրում է, թափանցիկ, դրան ինչպե՞ս եք վերաբերվում:

-Շատ դրական, նաև այստեղ շատ կարևոր հանգամանք կա, որ ամբողջ պարտեզը շրջապատված է ծառերով, երեխաները օգտվում են բնությունից և ճաղերի փոխարեն ինձ թվում է ցանկալի կլինի շատ ծառեր տնկել, որը որ կատարվում է՝ մեր և մեր երեխաների համար:

-Շնորհակալ եմ, Արմինե ջան, այս մի քանի րոպեն տրամադրելու, կարծիքը ասելու համար:

• 8:45-9:30 —Առավոտյան ծես. Ընդունելություն.
  Հենց տնից-նախակրթարան ճանապարհից էլ սկսում է նրանց ուսումնական գործունեությունը: Սաներն ինքնուրույն են զգեստափոխվում: Դասավորում են աթոռները, մաքրում փոշիները, խնամում են բույսերը, ջրում և փխրեցնում են հողը: Բակում հավաքում են թափթփված աղբը, հետևում են բույսերի աճին:
• 9:30-10:00—Ռոդարիական ուրախ մարմնամարզությանը միանում են կոմիտասյան երգն ու պարը: Դաստիարակը սանի հետ պետք է մագլցի, վազի, թռչի բարձրությունից, չոչ անի, գլուխկոնծի տա և այլն՝ խենթություներով լինելով անմիջական մասնակիցը կրթության, լինելով սաներից մեկը, ոգևորելով, երևակայելով…:
  Սաները հաճախ իրենք են շարժումները որոշում: Երբեմն մարմնամարզության ընթացքում կենդանիներ են դառնում, շարժումային տարբեր փոքրիկ ներկայացումներ են ստացվում, երբեմն ամբողջ վարժանքը պարի է վերածվում: Խաղաստեղծ միջավայր կարող է լինել նաև մեր մարմինը: Երբ նրան ավելացնենք «լույս + ստվեր= ստվերախաղ բաղադրատոմսը», կստացվի իմացումի հերթական, իսկական հրճվանք: Ինչքան ուզում ես թափահարի՛ր ոտքերդ, ձեռքերդ, մարմինդ, մազերդ, ստվերային ներկայացումներ խաղա՛, կապիկություն արա՛, սավառնի՛ր, իրական ազատությունը զգա՛…:
• 10:00-10:30—Նախաճաշ
• 11:00-12:00— ամենօրյա գործունեություն
• 12:30-13:00—Ճաշ
• 15:30-16:00- Հետճաշիկ:
• Ես կարողանում եմ… (Ես կարողանում եմ ինքնուրույն լվացվել,հագնվել,սպասքադրել և հավաքել-մաքրել): Օրվա 4 հերթապահները նախապատրաստում են նախաճաշի, ճաշի և հետճաշիկի սեղանը:
• 13:00-15:00- Քուն (Աստղափայլ օրորներ), Կոմիտաս:
• 15:00-16:00— Ազատ գործունեություն, զրույց, տուն ճանապարհել:
• Բնագիտական գործունեություն…
• Տեխնոլոգիա…
• Այլընտրանքային նկարչություն
• Երգեր՝ բասեն բարի, , զար զնգը, զնկլիկ, գնացեք տեսեք
• Հեքիաթ-ներկայացում.Հովհաննես Թումանյան՝ «Ծիտը», Չարի վերջը, Սևուկ ուլիկը, Անհաղթ աքլորը
• բանաստեղծություններ՝ Հ․ Թումանյան՝ Առաջին ձյունը, Փիսիկի գանգատը , Եղևնին, Փիսոն
• Ճվիկներ`…
• Ազգային խաղիկներ

Շաբաթվա բանաստեղծություններ

Ղ. Աղայան《Ամիսներ և չորս եղանակ》
Մարտը տալիս է ձնծաղիկ,
Ապրիլը՝ կապույտ մանուշակ,
Մայիսին բացվում է վարդը,
Սոխակը երգում անուշակ։
Հունիսը մեզ խոտ է տալիս,
Իսկ հուլիսը առատ ցորեն,
Օգոստոսը տանձ ու խնձոր
Եվ ուրիշ շատ հասուն մրգեր։
Սեպտեմբերը մեզ տալիս է
Խաղողի բոլոր տեսակը.
Հոկտեմբերը՝ կարմիր գինի,
Նոյեմբերը՝ բողկն ու տակը։
Դեկտեմբերին ձյուն է գալիս,
Հունվարին ծածկվում սար ու ձոր,
Փետրվարին սկսվում է
Փոփոխակի ցուրտ ու տաք օր։
Ահա այսպես բոլոր տարին
Թավալվում է չորս շրջանում,
Այս պատճառով չորս ժամանակ,
Չորս եղանակ է մեզ բերում։

Հովվի անկողինը
Սարի լանջն է մահճակալ,
Չեչոտ քարը գլխակալ.
Մի հին կարպետ ուսերին,-
Այս է հովվի անկողին:
Երբ անձերվ է կաթկտում,
Եվ կարպետը՝ թըխկթըխկում,
Հովիվն անուշ քնի մեջ
Քաղցր երազ է տեսնում,
Եվ խնդում, ծիծաղում.
ՈՒխա՜յ, ուխա՜ջ, սիրու՛ն հովիվ,
Քունդ անու՜շ…

Շաբաթվա հեքիաթ

Ջանի Ռոդարի

Ո՞վ է հրամայում։
Մի օր հարցրի մի աղջկա.
– Ձեր տանն ո՞վ է հրամայում:
Նա նայեց ինձ, ոչինչ չասաց:
– Դե ինչ, ո՞վ է հրամայում՝ հայրի՞կը, թե՞ մայրիկը:
Նա նայեց ինձ, ոչինչ չասաց:
– Ի՞նչ ես լռում: Ինչ-որ մեկը, հրամայում է, չէ՞:
Նա էլի զարմացած նայեց ինձ ու ոչինչ չասաց:
– Չգիտե՞ս՝ ինչ է նշանակում հրամայել:
Իհարկե գիտի:
– Չե՞ս հասկանում:
Ինձ է նայում ու ոչինչ չի ասում:
Բարկանա՞մ նրա վրա:
Կարող է՝ խուլ է, չի լսում խեղճը:
Իսկ նա հանկարծ փախչում է ինձնից…
Հետո կանգնում է, լեզու հանում և ծիծաղելով կանչում.
– Ոչ ոք չի հրամայում, որովհետև մենք բոլորս սիրում ենք

Երեքշաբթի 08.01

• Առավոտյան ուրախ նախավարժանք

Չորեքշաբթի 09.01

• Պատմում են իրենց ամանորյա նվերների մասին

Հինգշաբթի 12.01

Ամանորյա ռադիո բլբլոցներ

Ուրբաթ 13.01

Գունավոր կոնֆետներով իրականացնելու ենք բնագիտական փորձ, ստանալու ենք ծիածան

Ահա եկավ մեր այս տարվա վերջին՝ դեկտեմբեր ամսվա ամփոփումը:

Դեկտեմբեր ամիսը ամենա-ամենա հեքիաթային ամիսն է, լի արկածներով, տոնախմբությամբ, բարիքով, ամանորի ծեսով:

Դեկտեմբեր ամիսը հագեցած էր իր ծեսերով՝«Ատամհատիկի ծեսով»«Լույսեր, գույներ, ղողանյներ,Ամանորի ծես», «Դաստիարակի օրագիր»:

Դեկտեմբեր ամիսն սկսեցինք՝ «Ատամհատիկի ծեսով», այդ օրը նշանակալից օր էր բոլորիս համար, Աիդա Պետրոսյանի ծննդյան օրն էր,որը բերեց մեծ ուրախություն, ջերմություն: Ատամհատիկի ծեսին սկսեցինք պատրաստվել դեռ նոյեմբեր ամսվա կեսից, շատ աշխատանքներ ներկայացրել եմ նոյեմբեր ամսվա հաշվետվության մեջ:պլաստիլինով պատրաստեցինք ատամիկներ, բլբլոցներ, ասիկներ,խաղ-թռնոցիներ խաղացինք:

«Լույսեր, գույներ, ղողանյներ,Ամանորի ծես»:Ամանորի ծեսին ընդառաջ, ձմռան առաջին օրը պատրաստեցինք ձմեռ պապիկ կախազարդեր, որով էլ զարդարեցիք խմբասենյակը:Սաները մեծ ոգևորությամբ էին պատրաստվում, ամեն օրն անցնում էր նորարարությամբ և մեր օրացույցով շարժվելով առաջ: Ամեն տարի սաների հետ, այլընտրանքային տոնածառ ենք պատրաստում և այս տարի էլ փայտից էր: Միասին զարդարեցինք, երգեցինք ուվառեցինք լույսերը:

Ամանորի ծեսի համար,սաների հետ պատրաստեցինք համեղ, ավանդական տարեգաթան, փոխինդե գնդիկեր,քաղցրահամ հալվա, մարդահացիկներամանորյա պասուց դոլմա և ամանորի ծեսի վերջում հյուրասիրեցինք ծնողներին:

Քանի որ մեր ձմեռ պապն ապրում է հեռավոր երկրում, սաներն իրենց ամանորյա նվերներն ու ցանկություններն նամակի մեջ նկարեցին, գրեցին ու գցեցին մեր պատրաստած փոստարկղի մեջ:Եվ հանդես եկան ընտանեկան նախագծերով՝

Աննայի նամակը ձմեռ պապին

Եվայի նամակը ձմեռ պապին

Սոֆիի նամակը ձմեռ պապիկին

Նունեյի նամակը ձմեռ պապին

Նատալիի նամակը ձմեռ պապին

Դաստիարակի օրագիրում գրառեցինք հետաքրքիր պատումներ, մտորումներ՝

Դաստիարակի օրագիր

Դաստիարակի օրագիր

Դաստիարակի օրագիր

Դաստիարակի օրագիր

Դաստիարակի օրագիր

Դաստիարակի օրագիր

Խմբում խաղում ենք տարբեր մարզական խաղեր, գլուխկոնծի, վազք, գիշեր- ցերեկ:

Ամենամյա սեմինար պարապունքներ, որտեղ ացնկացվեցին՝

Սեմինար պարապունք

Սեմինար պարապունք

Պատրաստում ենք ամանորյա կախազարդ խաղալիք

կախազարդ խաղալիք

զարդարեցինք տոնածառ

Երեխան ինքնուրույն է դեռ՝ սաղմնային, ներարգանդային շրջանից։ Ծնվելու պահից սկսած երեխան ավելի է կատարելագործվում թե՛ իր շարժումներում, թե՛ իր մտածելակերպով։ Սիրում են ամեն բան ինքնուրույն անել՝ ուտել, հագնել, լվացվել, քուղերը կապել խաղալ, սովորել և ամեն բան ինչը կապված է իրենց 《 Եսի》հետ։ Այստեղից էլ ծնվում են《 Ես կարող եմ》,《Ես գիտեմ》,《Ես մեծ եմ》և բոլոր 《Եսին 》բնորոշ գծերը։

Ամեն երեխա տարբեր ընտանիքից է դուրս գալիս, դաստիարակվում, մեծանում են իրենց ծնողների ասածով, երբեմն պարտադրանքով, որը կարծում եմ ճիշտ չէ։ Քանի որ ամեն բան անում են երեխաների փոխարեն և խաթարում են ինքնուրույնության ձևաորմանը։

Եվ մեծերն ու դաստիարակները այս ամենին պետք է ամենայն լրջությամբ մոտենան, քանի որ այստեղից էլ ձևավորվում է իր《Եսը》։

Սանի ինքնուրույնությունը նախակրթարանում կազմակերպվում է առավոտյան ընդհունելության ծեսից սկսած։

Երբ սանը մտնում, բարևում, նստում է նստարանին և ինքնուրույն արձակում իր քուղերն, հանում կոշիկներն ու ինքնուրույն հագնում է իր հողաթափերը, կոշիկն էլ դնում է համապատասխան տեղում։ Թվում է մանրուք, բայց այս փոքրիկ գործողության մեջ սանը դրսևորում է իր անձին բնորոշ ինքնուրույնության կետեր։

Մեթոդական մոտեցումներն ու դիտարկումներն կատարում ենք յուրովի։ Ամեն երեխա ունի տարբեր ինքնուրույնության օգնության կարիք։

Ամեն բան թողնում եմ իրենց ձեռքով անեն, ուտեն, հագնեն, խոսեն ինչպես կարողանում են, բայց նրբորեն ուղղում եմ բառերը, որը կիսատ կամ սխալ է արտաբերում։Մանկավարժության, դաստիարակության մեջ մեթոդները կիրառում եմ,ըստ սանի ինքնուրույնության դրսևորման։